Ceneviz Kaleleri
Sevdası-1
CENEVİZ KALELERİ SEVDASI-1
Değerli dostlar,
Dün yayınlanan bir habere göre Kuşadası’nın Unesco Dünya Geçici Miras Listesindeki aday sayısı bir den ikiye çıkmış. 2013 yılında sadece 7 resim ve 5 sayfalık bir düzmece raporla listeye giren Güvercin Ada kalesi ve şehir surlarına, Anaia /Kadı kalesi de eklenmiş. Bir kesim bu haberi o kadar bir sevinçle karşıladı ki sanki bu kararla kentimize gelen turist sayısı on kat daha artacak.
2013 yılında Güvercin Ada kalesinin kabulüyle 9 olan sayı, Anaia ile birlikte 10 oldu. Anaia kalesinin dünya geçici listesine aday olarak girmesine itirazımız yok ancak tek tuğlasının dahi Ceneviz üretimi olmayan Güvercin Ada kalesiyle aynı gruba dâhil edilmesine büyük bir itirazımız var. Çünkü Anaia 13. yüzyılda, Güvercin Ada 17. yüzyılın başında inşa edilmişlerdir.
Resmi adı “ Ceneviz Ticaret Yolunda Karadeniz’den Akdeniz’ e Kaleler ve Surlu Yerleşimler “ olan bu projede yer alan kaleler hangileridir. Sinop, Amasra, Akçakoca, Yoros, Galata, Foça, Güvercin Ada , Çeşme, Çandarlı ve Anaia /Kadı kalesi”. Peki bunların hepsi de gerçekte Ceneviz yapıları mıdır ? Kesinlikle hayır. Ceneviz kalelerinin bazılarında Ceneviz armaları vardır. Amasra, Yoros, Galata ve Foça genelde Ceneviz kaleleridir. Buna da itirazımız yok. Son 5 yıldır bakanlık adına orayı kazan yeni heyetin de, kamuoyuna açıklamadıkları, 25. Yıl kazı Çalıştayını kapalı yaptıkları gibi , gizli bulgulara- belgelere sahipler diyelim ve Anaia / Kadı kalesini ekleyince Ceneviz kalesi sayısını beşe çıkartalım .
Peki listedeki diğer kaleler ; Sinop, Akçakoca, Güvercin Ada, Çeşme ve Çandarlı , hepsi de Osmanlı topçu kaleleridir. Bunlar 15.-17 yüzyıllar arasında yapılan Türk kaleleridir. Osmanlı topçu kaleleri nasıl oluyor da Ceneviz kalesi olarak kabul görüyor anlamış değiliz. Anaia , Bizans ticaret limanıdır, tamam. Peki kale ve tersane Bizans (Doğu Roma ) ya ait değil midir ? Cenevizli tüccarlara ticaret yapma izni verince kale ve tersane onların malı diye kabul edilir mi ? Bu teze inanırsanız Anaia’nın 10 km kuzeyindeki Güvercinada kalesini de Ceneviz kalesi diye yaftalarsınız. Anaia ve Güvercinada kaleleri inşaatları arasındaki 300 yıl farkı görmez, görmek istemez ve cahilliğinizde ısrar etmiş olursunuz.
Sizin helal paranızla aldığınız evinize birisi gelip burası benim evi derse, siz buyurun ben terk edeyim de siz kullanın mı dersiniz ? Yoksa onu zor kullanarak dışarı mı atarsınız ? Ecdadımızın yaptığı her esere sahip çıkmak hepimizin görevidir. Aidiyet aramanıza lüzum yok.
Gelecek yazımızda Güvercin Ada kalesinin Osmanlı topçu kalesi olduğunu belgeleriyle yazacağız. (devam edecek)